Nieuw aansprakelijkheidsregime voor bestuurders!

03 / 05 / 19

– DOSSIER NIEUW WETBOEK VENNOOTSCHAPPEN –

De nieuwe wet voor de vennootschappen zorgt voor veranderingen in je aansprakelijkheid als bestuurder. Alle nieuwe feiten op een rij.

Ondernemen is nooit zonder risico en een groot deel van de verantwoordelijkheid rust op de schouders van de bestuurders van de vennootschap. Zij worden geacht van alle markten thuis te zijn: ze moeten strategieën uitdenken, het operationele beloop van het bedrijf en de dagelijkse beslommeringen regelen, maar ze ook kennis hebben van alle toepasselijke regelgeving. De vraag is dan ook in welke mate bestuurders persoonlijk kunnen worden aangesproken voor fouten die ze begaan in het uitvoeren van hun bestuurdersfunctie.

Oude wet

Onder het oude wetboek van vennootschappen was de aansprakelijkheid van bestuurders niet beperkt. Bestuurders hadden vaak een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering om het risico op verlies van persoonlijk vermogen te verkleinen. Ook contractueel kon de aansprakelijkheid van een bestuurder worden beperkt, met zogenaamde (veelbesproken en betwiste) vrijwaringsbedingen in het contract tussen de bestuurder en de vennootschap.

Nieuwe wet

Het nieuwe wetboek van vennootschappen voorziet nu in een apart hoofdstuk over de aansprakelijkheid van bestuurders, dagelijkse bestuurders en ook van de feitelijke bestuurders. Feitelijke bestuurders zijn de niet formeel aangestelde bestuurders waarvan men kan aantonen dat zij eigenlijk de werkelijke bestuursbevoegdheid hebben.

Vrijheid van ondernemen: oude principe blijft

De wetgever benadrukt nog eens de vrijheid van het ondernemen. Dat wil zeggen: bestuurders kunnen in principe niet aansprakelijk worden gesteld voor een foutieve, maar weloverwogen ondernemersbeslissing: bestuurders hebben nu eenmaal een zekere beleidsvrijheid.

Beperking van de aansprakelijkheid: nieuw!

Nieuw is dat nu ook de aansprakelijkheid daarbuiten wordt beperkt. De wetgever voorziet daarbij in een trappensysteem dat over het algemeen afhankelijk is van de omzet en het balanstotaal van de onderneming.

Zo is de persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders beperkt tot 125.000 euro voor bestuurders van bedrijven die in de 3 boekjaren voor de instelling van de vordering (of over de periode van oprichting indien die korter zou zijn) een gemiddelde omzet op jaarbasis hadden van minder dan 350.000 euro (excl. BTW) en waarvan het gemiddelde balanstotaal over diezelfde periode niet hoger was dan 175.000 euro. Deze bedragen lopen op tot een persoonlijke aansprakelijkheid van 12 miljoen euro voor de grootste ondernemingen.

Dit geldt zowel tegenover de vennootschap als tegenover derden die vorderingen zouden instellen voor de aansprakelijkheid van een bestuurder.

Waar geldt de beperking van de aansprakelijkheid niet meer?

Bepaalde fouten worden als zodanig belangrijk beschouwd, dat de wetgever deze uitsluit van de beperkte aansprakelijkheid, zoals een fout die met opzet is begaan of onbetaalde sociale bijdragen in het kader van een faillissement. Dan is er geen beperking van de aansprakelijkheid en moet de bestuurder voor alles opdraaien.

Is een verdere beperking mogelijk in het contract van de bestuurder of in de statuten van de vennootschap?

Neen, het is ondernemingen niet toegelaten om bestuurders volledig vrij te stellen of te vrijwaren, noch kunnen ze de aansprakelijkheid van hun bestuurders contractueel of in de statuten verder gaan beperken. Dergelijke afspraken zal de bestuurder dus niet kunnen afdwingen.

Wel is het uiteraard nog steeds mogelijk om een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten voor de situaties waarbij de aansprakelijkheid niet (voldoende) beperkt is in de wet.

Tip aan de bestuurder: daar waar er een raad van bestuur is met meerdere bestuurders   – is het steeds van belang om als bestuurder indien je niet akkoord zou gaan met een bepaalde beslissing, dit uitdrukkelijk door te geven (en bij voorkeur te laten notuleren). Zo kan een bestuurder voorkomen om mee aansprakelijk gesteld te worden voor een foutieve beslissing waar hij/zij niet achterstond.

Advies voor jouw vennootschap?

Laat je adviseren door een interim-jurist

  • Vertrouwenspersoon die meedenkt
  • Kwalitatieve juridische ondersteuning
  • Team van experten thuis in alle rechtstakken
  • Transparante all-in prijzen

We love to meet you!